Wartość lokat w ostatnich latach

Od roku 2010 widać znaczny spadek wartości nowych depozytów. Spadek atrakcyjności jest wynikiem mocnej i ekspansywnej polityki banków wobec innych produktów finansowych. Instytucje finansowe znacznie obniżyły stopę procentową wobec gospodarstw domowych.  Umowy są oprocentowane średnio o 0,2% niżej niż przed rokiem. Nowe umowy depozytowe powyżej 6 miesięcy są oprocentowane na 4,2% oraz 4,3%, wobec roku 2010 spadek wynosi 0,2%.  Obecnie banki proponują lokaty w euro, oprocentowanie jest znacznie wyższe – nawet o 1,5% w przypadku rachunków powyżej roku. W okresie miesięcznym zyski z lokat w złotym są jednak wyższe.

Depozyty złotowe na rachunkach bieżących w przypadku gospodarstw domowych są oprocentowane średnio na 1,8% (okres 2010-2011). Depozyty w euro to tylko 0,3% (po przeliczeniu na złoty to 1,35%, kurs 4,5). W przypadku lokat złotowych stopa procentowa jest bardziej stabilna. Stopa procentowa lokat w euro jest niestabilna z powodu kursu tej waluty, w ciągu ostatniego miesiąca wahania oszacowano na 0,37 wzrostu. W dłuższym okresie wysoki kurs euro nie utrzyma się, średnia dla ostatnich trzech lat to około 4,1-4,2. W tym miesiącu zaś oszacowano wartość europejskiej waluty na 4,5 złotego. Po przeliczeniu oprocentowania depozytów w euro po średnim kursie, wartość rzeczywista to 1,23 i 1,26. Poziom inflacji w ostatnim roku utrzymał się na poziomie 4,1, czyli powyżej oprocentowania lokat. W ostatnich miesiącach jednak poziom cen stabilizuje się, co przełoży się na rzeczywiste zyski z lokat i ich oprocentowanie.

W  latach 2007-2009 odsetki od depozytów w przypadku gospodarstw domowych wzrastały, średnio o 5,8 mld zł rocznie. W roku 2010 zanotowano spadek o 14,6%, w rok 2011 prognozuje się mniejsze dochody od odsetek o 21,9 % wobec roku 2010. Wartość lokat na rachunkach bieżących w roku 2010 oszacowano na 2 429 mld zł, rok 2011 ocenia się podobnie. Wartość lokat terminowych w okresie 2010-2011 spadła o 17,8 %, wartość lokat terminowych do dwóch lat o 9,5%.

Od roku 2005 wartość depozytów przedsiębiorstw znacznie wzrosła o 235,7 mld zł. (31,6%). Najkorzystniejszy dla banków był rok 2010, w 2011 widać spadek wartości depozytów o 19,3%.  Najsilniejszy spadek odnotowano w przypadku depozytów terminowych oraz lokat w polskiej walucie. W okresie 2010-2011 wartość lokat na rachunkach bieżących spadła o 214,6 mld zł, wartość lokat terminowych o 866,9 mld zł., lokaty terminowe do dwóch lat zaś o 397,6 mld zł. Zainteresowanie lokatami na rachunku bieżącym od 2005 wzrosła o 30% a rachunkami terminowymi o 29,9%.  Spada atrakcyjność lokat w euro, średni spadek w ciągu roku to 30% dla depozytów bieżących i terminowych. Banki oferują znacznie korzystniejsze oprocentowanie dla lokat na rachunku bieżącym w przypadku złotego, różnica oprocentowania wobec euro to aż 0,7% miesięcznie. Kurs euro jest zbyt niestabilny, aby oczekiwać trwałego wzrostu wartości.  Dane ze strefy euro nie wskazują na utrzymanie się trendu wzmocnienia euro wobec złotówki. Poprawa sytuacji gospodarczej oraz wzrost eksportu będzie prowadzić do osłabienia euro w Polsce. Obecnie przy kursie euro 4,5 złotego, oprocentowanie lokat bieżących to 0,9%, lokaty złotówkowe są oprocentowane na 1,6%. Przy kursie 4,1 zł za euro, oprocentowanie spadnie do 0,82% miesięcznie. Oceniając depozyty terminowe, przy terminie lokaty do miesiąca korzystnie kształtują się waluty złotowe, w przypadku terminów powyżej roku lokaty w euro. Ocena lokat walutowych jest stale zależna od kursu walutowego.

W latach 2005-2011 wartość odsetek  od lokat firm wzrosła o 1,55 mld zł, czyli o 51,8%.  Największe zyski z odsetek oszacowano na 2,99 mld zł w 2010. Wynik w 2011 szacuje się na 3,96 mld zł, spadek o 10,2% wobec roku poprzedniego.  Wartość lokat firm na rachunku bieżącym oceniono na  439,8 mld złotych w pierwszym półroczu 2011, lokaty walutowe (głównie euro)  szacuje się na 120,4 mld zł, stanowią one  27,4%  lokat bieżących. Lokaty terminowe założone w bankach w tym roku utrzymują się na poziomie 651,4 mld zł, z czego 65,7 mld stanowią depozyty walutowe (9,95%). W ostatnim roku wartość lokat bieżących spadła o 39,5%, lokat terminowych o 38,4%. Wielkość lokat do dwóch lat zaś o 38,4%.

W ostatnich latach widać znaczne zmiany w polityce banków. Znacznie rozszerzono bazę produktową, głównie depozytów terminowych do jednego roku. Stopy procentowe, zyski z lokat są bardzo mocno zależne od terminu danego depozytu. Banki szukają lokat długoterminowych. W przypadku lokat w złotych lepsze warunki otrzymują przedsiębiorstwa. W przypadku lokat walutowych (głównie euro) warunki dla firm i osób prywatnych są podobne. Rachunki bieżące, są prowadzone głównie w złotych. Banki rozwijają ofertę w euro dla depozytów terminowych.

Dorota Smoleńska